12:57 17 Ԥхынҷкәын 2017
Ишиашоу ицо аефир
Оҭҳара ақыҭан

Ахшара дызмауа аҳәса рзы аԥсуаа рқьабызқәа

© Sputnik / Томас Тхайцук
Жәлар рдоуҳа
Икьаҿу ахьарԥш аиура
Жәлар рдоуҳа (32)
7610

Sputnik Аԥсны аредакциа иазнархиеит ахшара дызмоуаз аԥҳәыс лыцхрааразы имҩаԥыргоз ақьабызқәеи аҵасқәеи рзы аматериал. Уи аан ахархәара рыҭан аҭоурых наукақәа ркандидат, Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет адоцент Сима Дбарԥҳа лусумҭақәа.

Sputnik, Рада Ажьиԥҳа.

Иахьатәи аамҭазы ахшара дызмауа аҳәса реиҳарак амедицинахь ихьаԥшуеит ацхырааразы. Иҟоуп иара убасгьы жәлар рыхәшәқәа зхы иазырхәогьы. Аԥсуа фольклор аҟны ахшара дызмам аԥҳәыси ӡы зҭам аҵеџьи еиҿдырԥшуан.

Ахшараиура ацхрааразы ажәытә рхы иадырхәон еиуеиԥшым аҳаскьынқәа. Иаҳҳәап аҳәынҷараҳ мамзаргьы аҳәынҷарахәшә. Уи абӷьыцқәа аӡы рылхны литрак ацха цқьа иалаӡҩан идыршуан ҩбаҟа сааҭ. Иара мышкахьы хынтә мҳаҵәк-мҳаҵәк аԥҳәыс илдыржәуан.

Заячья трава
Заячья трава

Аныҳәара

Иара убасгьы ахшарадара аԥырҟәҟәааразы аԥсуаа аныҳәарақәа мҩаԥыргон. Ачара ашьҭахь хымз ааҵуаны аҭаца Анана-Шацәа длыҳәо далагон ахшара лаҭәалшьарц азы. Кәырбанс иҟарҵон ацә ма арбаӷьқәа ҩба, акәакәар, аӷәазала, ацәашьы рыцҵаны.

Ажьираҟны аныҳәара

Ажьираҟны аныҳәара мҩаԥыргон ахшара дызмауаз аԥҳәыс лҭаацәа мамзаргьы лхаҵа иҭаацәа ажьира рымазар. Аԥхьа лара лхаҵа иуацәа лыцны лабраахь инеиуан. Аныҳәара амҩаԥгаразы иахәҭаны иҟаз зегьы уахь инаргон, аӡи амҿи рыда. Хымԥада инаргон хәыц еиқәаҵәа зламыз аџьма шкәакәа. Ақьабз ашәахьа ма ахәаша амра ҭашәаанӡа имҩаԥыргон. Дныҳәон ахшара дызмауз лаб мамзаргьы лашьеиҳаб. Аныҳәара ашьҭахь лара лхаҵа иҩныҟа дхынҳәуан, лабраахь ианцоз иргаз иарбанызаалак амаҭәаргьы ырхынҳәны иаалгон. Џьара акы лхашҭыр, аныҳәара амч ыӡуеит ҳәа иршьон.

Народные обряды
© Sputnik / Томас Тхайцук
Народные обряды

Аамҭақәак рышьҭахь, шәахьак ма хәашак аҽны аныҳәара мҩаԥыргон лхаҵа иҩнаҭаҿы. Убри аан аныҳәара ҟаиҵон лабхәа, мамзаргьы лхаҵа ижәлантә иреиҳабыз ауаҩы.

Амассаж

Аԥҳәыс ахшара дзылмоуа илылачны иҟоу ачымазароуп изыхҟьо ҳәа рыԥхьаӡозар, аԥҳәысеилыргаҩ днарыԥхьон. Уи аԥҳәыс амассаж лзыҟалҵон, аласалых цқьа иалхыз акасы лыбӷа иакәлыршаларц лабжьылгон.

Аԥшра

Лассы-лассы ахшара дызмауаз аҳәса ахәаџьацәа рахь инеиуан, аԥшыҩцәа рахь ҵаара инеиуан. Урҭ хымԥада ирыцхраауеит ҳәа агәрагара рыман. Имаҷҩымкәа аҳәса ахәаџьа шәҟәқәа ныҟәыргон. Урҭ ацәгьа-мыцәгьа рыԥхьанацоит ҳәа иршьон.

Святочные гадания
© Sputnik. Алексей Куденко
Святочные гадания

Атәым хәыҷы иааӡара

Иҟан агәрагара атәым хәыҷы ааӡара даазгаз аԥҳәыс хымԥада лхаҭа ахшара лцәа далашәоит ҳәа. Аиҳарак аҷкәынцәа ракәын ааӡара иааргоз. Ахәыҷы даниҵәҟьаз ааӡара дыргозар, иҷапанхәҭагь ргон. Аҩны, ахәыҷы ааӡара даазгаз аԥҳәыс ахәыҷы иҷапанхәҭа анышәаԥшь иларкәымпылна аҩны аҭӡы иалалшьыхуан. Уи ала иара аҩны ихатәык еиԥш ибо дҟалоит ҳәа ишьан.

Атемақәа:
Жәлар рдоуҳа (32)

Ихадоу атемақәа