11:18 24 Лаҵара 2018
Аҟәа+ 22°C
Ишиашоу ицо аефир
Аинфографика

Аҩымаа, ахымаа, аԥхьарца: аԥсуа жәлар ринструментқәа рыбжьы агашьа

Икьаҿу ахьарԥш аиура
32551
© Sputnik Леон Гәниа

Аҧсуаа рҿы амузыка ҳәа иҧхьаӡоу еиҳарак ашәаҳәароуп. Аинструментқәа рҿы ахәмарра уи ханарҭәаауеит, аха убас шакәугьы аҧсуа жәлар рҟны аҿиара амоуп аинструменттә музыка.

Аҧсуа музыка арҳәагақәа азҿлымҳара зуҭаша акоуп. Аҧсуа инструментқәа шьақәгылеит еицааиуа, еиуеиҧшым аелементқәа рыла. Урҭ ажәытәтәи аҧсуа аинҟьага, аҿарпын, ашьамшьыӷ, абыкь, аҩымаа, ахымаа, аҧхьарца, иара убас иаланагалаз аинструментқәа – ачамгәыр, аҧандур, адаул, амырзакан, Кавказ ажәларқәа рыбжьара ажәытәгьы иҟаз акультуратә еимадарақәа зыршаҳаҭуа. Арахәыцтә арҳәагақәа рахьтә аҧсуаа иртәыҵәҟьоу ҳәа иҧхьаӡоуп аҩымааи аҧхьарцеи роуп.

Аҧхьарца иацырҳәон хадаратәла аҭоурыхтә-фырхаҵаратә ақьабзтә ашәақәа, аҳәамҭақәа. Аҧхьарца адырҳәоит итәаны. Иазырҳәо, аинструмент иаҧхьаҟала ириашаны икуп, иарӷьа напы ала икуп алаба. Аҧхьарца ашәҵла иалырхуеит. Ажәытәан аҧхьарца амҟәыба мамзаргьы аӡахәа иалырхуан.

Аҩымаа ахархәара маҷны иамоуп. Ахәмарраан аҩымаа арӷьарахьтәи ашьамхы иқәуп, армарахьтәи анапала анота лаҟәқәа ргоит, арӷьарахьтәи ала – аҳаракқәа, иара иацырҳәон аҭоурыхтә, аибашьратә ашәақәа.

Абзтә-аҧсыҧтә инструментқәа рахьтә аҧсуаа еиқәдырхеит абыкь ҳәа изышьҭоу ажәытәтәи амузыкатә арҳәага. Уи араса амахә иалырхуан.

Аҧсыҧтә арҳәагақәа ргәыҧ ахьтә иахьатәи аамҭазы еиқәханы иҟоу аҿарпын ауп. Уажәы иара злырхуа аҟаб ахәҵәы, иара убас акакан, ахәырма рымахәқәа роуп.

Аҿарпын – ахьшьцәа рмузыка арҳәагоуп. Уи ала иадырҳәоит ахьшьцәа рнапы злаку аус иадҳәалоу амузыка, иара убас аркәашагақәа. Уажәы аҿарпын ала иадырҳәоит егьырҭ ашәақәагьы.

Аҧсуа музыка арҳәагақәа рахь иаҵанакуеит аҟьаҧҟьаҧ, аҷыжь, аинҟьага уҳәа.

Ашьҭыбжь зхылҵуа аинструментқәа рахь иаҵанкуеит адаул. Адаул иасуеит анацәкьарақәа рыла, анапсыргәыҵала. Адаул рхы иадырхәоит Аҧсны еиуеиҧшым жәлар рансамбльқәа рҿы.

1976 шықәсазы иҭыжьыз Инна Аҳашба лмонографиа "Аҧсны жәлар рмузыкатә инструментқәа" мацароуп иахьазы ажәытәтәи аҧсуа музыкатә инструментқәа рҭоурыхтә ҿиара аазырҧшуа, арахәыцтә, аҧсыҧтә, адаултә инструментқәа зеиҧшроу атәы инҭкааны еиҭазҳәо.

Иҵегь аинфографика

  • Амармалташьтә пты анырҵәаразы иҟаҵатәу
    Аҵыхәтәантәи арҿыцра: 16:44 06.04.2018
    16:44 06.04.2018

    Амармалташьтә пты закәу, уи иаҿагыланы ақәԥареи

    Амармалташьтә пты Аԥсны раԥхьаӡа акәны ицәырҵит 2014 шықәса рзы, иара макьана аҭыԥантәи аԥсабара иаламҵәац, уи ауп ахәаҷа-маҷа зфашагьы зцәырымҵыц, уи дара рхыԥхьаӡара акырӡа иланарҟәрын.

    24
  • Шаҟа шәахтә еизыргаз Аҧсны 2017 шықәсазы
    Аҵыхәтәантәи арҿыцра: 16:51 28.03.2018
    16:51 28.03.2018

    Шаҟа шәахтә еизыргаз Аԥсны 2017 шықәсазы

    Шаҟа шәахтә еизыргаз Аԥсны 2017 шықәсазы Sputnik аинфографиакаҟны.

    6
  • Агәыҳәԥы акьыба
    Аҵыхәтәантәи арҿыцра: 16:16 19.03.2018
    16:16 19.03.2018

    Агәыҳәԥы акьыба: идыртәузеи

    Иарбан симптомқәоу агәҽанызаара узҭо, ацхырааразы адҵаалара абаҭаху, ишԥазыԥхьагәаҭатәу акьыбачымазара, абри агәыԥ ахь иаҵанакырц зылшода – абарҭ азҵаарақәа рҭакс иазҳархиеит инарҭбаау аинфографика.

    50
  • Аԥсны аҵәахырҭатә банк акредиттә аалыҵ Ахархәаратә аиушьа
    Аҵыхәтәантәи арҿыцра: 15:20 01.03.2018
    15:20 01.03.2018

    Аԥсны аҵәахырҭатә банк акредиттә аалыҵ "Ахархәаратә" аиушьа

    75 шықәса ирҭымсыц дарбанзаалак Аԥсны атәылауаҩ Аԥсны Аҵәахырҭатә банк ахь акредит аиуразы дадҵааларц илшоит.

    38

Ихадоу атемақәа