00:06 17 Ԥхынгәы 2019
Ишиашоу ицо аефир
  • USD62.81
  • EUR70.68
Аинфографика

Аҩымаа, ахымаа, аԥхьарца: аԥсуа жәлар ринструментқәа рыбжьы агашьа

Икьаҿу ахьарԥш аиура
35551
© Sputnik Леон Гәниа

Аҧсуаа рҿы амузыка ҳәа иҧхьаӡоу еиҳарак ашәаҳәароуп. Аинструментқәа рҿы ахәмарра уи ханарҭәаауеит, аха убас шакәугьы аҧсуа жәлар рҟны аҿиара амоуп аинструменттә музыка.

Аҧсуа музыка арҳәагақәа азҿлымҳара зуҭаша акоуп. Аҧсуа инструментқәа шьақәгылеит еицааиуа, еиуеиҧшым аелементқәа рыла. Урҭ ажәытәтәи аҧсуа аинҟьага, аҿарпын, ашьамшьыӷ, абыкь, аҩымаа, ахымаа, аҧхьарца, иара убас иаланагалаз аинструментқәа – ачамгәыр, аҧандур, адаул, амырзакан, Кавказ ажәларқәа рыбжьара ажәытәгьы иҟаз акультуратә еимадарақәа зыршаҳаҭуа. Арахәыцтә арҳәагақәа рахьтә аҧсуаа иртәыҵәҟьоу ҳәа иҧхьаӡоуп аҩымааи аҧхьарцеи роуп.

Аҧхьарца иацырҳәон хадаратәла аҭоурыхтә-фырхаҵаратә ақьабзтә ашәақәа, аҳәамҭақәа. Аҧхьарца адырҳәоит итәаны. Иазырҳәо, аинструмент иаҧхьаҟала ириашаны икуп, иарӷьа напы ала икуп алаба. Аҧхьарца ашәҵла иалырхуеит. Ажәытәан аҧхьарца амҟәыба мамзаргьы аӡахәа иалырхуан.

Аҩымаа ахархәара маҷны иамоуп. Ахәмарраан аҩымаа арӷьарахьтәи ашьамхы иқәуп, армарахьтәи анапала анота лаҟәқәа ргоит, арӷьарахьтәи ала – аҳаракқәа, иара иацырҳәон аҭоурыхтә, аибашьратә ашәақәа.

Абзтә-аҧсыҧтә инструментқәа рахьтә аҧсуаа еиқәдырхеит абыкь ҳәа изышьҭоу ажәытәтәи амузыкатә арҳәага. Уи араса амахә иалырхуан.

Аҧсыҧтә арҳәагақәа ргәыҧ ахьтә иахьатәи аамҭазы еиқәханы иҟоу аҿарпын ауп. Уажәы иара злырхуа аҟаб ахәҵәы, иара убас акакан, ахәырма рымахәқәа роуп.

Аҿарпын – ахьшьцәа рмузыка арҳәагоуп. Уи ала иадырҳәоит ахьшьцәа рнапы злаку аус иадҳәалоу амузыка, иара убас аркәашагақәа. Уажәы аҿарпын ала иадырҳәоит егьырҭ ашәақәагьы.

Аҧсуа музыка арҳәагақәа рахь иаҵанакуеит аҟьаҧҟьаҧ, аҷыжь, аинҟьага уҳәа.

Ашьҭыбжь зхылҵуа аинструментқәа рахь иаҵанкуеит адаул. Адаул иасуеит анацәкьарақәа рыла, анапсыргәыҵала. Адаул рхы иадырхәоит Аҧсны еиуеиҧшым жәлар рансамбльқәа рҿы.

1976 шықәсазы иҭыжьыз Инна Аҳашба лмонографиа "Аҧсны жәлар рмузыкатә инструментқәа" мацароуп иахьазы ажәытәтәи аҧсуа музыкатә инструментқәа рҭоурыхтә ҿиара аазырҧшуа, арахәыцтә, аҧсыҧтә, адаултә инструментқәа зеиҧшроу атәы инҭкааны еиҭазҳәо.

Иҵегь аинфографика

  • Заҟа иаԥсоузеи Аԥсны аушьҭымҭацәа рыхәылԥаз 2019 шықәсазы
    Аҵыхәтәантәи арҿыцра: 14:02 03.06.2019
    14:02 03.06.2019

    Заҟа иаԥсоузеи Аԥсны аушьҭымҭацәа рыхәылԥаз 2019 шықәсазы

    2019 шықәсазы Аԥснытәи 155 абжьаратә школқәа ирылгеит 1889-ҩык ашколхәыҷқәа.

    48
  • Аԥсуа бызшәа адырра иунаҭо алшарақәа
    Аҵыхәтәантәи арҿыцра: 17:43 13.05.2019
    17:43 13.05.2019

    Аԥсуа бызшәа адырра иунаҭо алшарақәа

    Аԥсуа бызшәа - ижәытәӡатәиу абызшәақәа рахь иаҵанакуеит. Еигәыцхәу аԥсуа-адыга бызшәақәа зегь зхылҵыз абызшәа-шьагәыҭ аиҿыҵра ианалага инаркны иалагоит аԥсуа бызшәа зхала иҟоу бызшәак аҳасабала аҿиара аҭоурыхгьы. Уи аҿиараан ишьақәгылон еизааигәоу ахылҵшьҭрақәа злацәажәоз адиалектқәа рацәаны.

    136
  • Аԥсны ача ахәԥса ишацлоз
    Аҵыхәтәантәи арҿыцра: 15:43 04.02.2019
    15:43 04.02.2019

    Аԥсны ача ахәԥса ишацлоз

    Аԥсны Аҳәынҭқарра Аминистрцәа реилазаара асабша, жәабран 2 рзы ачашыла иреиҳаӡоу, актәи, аҩбатәи асорт иалху ача хаз-хазы аҭираан амаксималтә хәыԥса еишьашәаланы ашьақәыргыларазы ақәҵара аднакылеит.

    96
  • Амзар 2019
    Аҵыхәтәантәи арҿыцра: 17:20 19.01.2019
    17:20 19.01.2019

    Аԥсшьареи аусуреи: 2019 шықәсазтәи амзар

    Абҵара 30 рзы имҩаԥысуаз Аминистрцәа реилазаара аилатәараҿы ирыдыркылеит аусеиҿкааратә мзар. Уи инақәыршәаны, 2019 шықәса рзы Аԥсны 246 усуратә мши 119 ԥсшьара мши ҟалоит.

    71

Ихадоу атемақәа