https://sputnik-abkhazia.info/20261021/anyalaa-kha-ateatrt-festival-ashraa-ryla-agaanagara-1066484840.html

"Аҳҭнықалақьқәа хԥа": атеатртә фестиваль ашьҭрақәа рыла агәаанагара

"Аҳҭнықалақьқәа хԥа": атеатртә фестиваль ашьҭрақәа рыла агәаанагара

Sputnik Аҧсны

Сынтәатәи атеатртә сезон азы ицәырҵит ишьахәу ахҭысқәа. Игәауҭаратәы иҟоуп, егьырҭ акультуратә-концерттә қәгыларақәа инарҷыданы, Аԥсны аҳҭнықалақь аҿы ишыҿио... 21.10.2026, Sputnik Аҧсны

2026-10-21T13:52+0300

2026-10-21T13:52+0300

2026-10-21T15:37+0300

аԥсны

аналитикеи аиҿцәажәарақәеи

акультура

аԥсны

https://cdnn1.img.sputnik-abkhazia.info/img/07ea/0a/15/1066486742_0:55:585:384_1920x0_80_0_0_6cb82d322b208941ded0c87ab378f75f.jpg

Сынтәатәи атеатртә сезон азы ицәырҵит ишьахәу ахҭысқәа. Игәауҭаратәы иҟоуп, егьырҭ акультуратә-концерттә қәгыларақәа инарҷыданы, Аԥсны аҳҭнықалақь аҿы ишыҿио атеатртә еимадарақәа. Стема хадахьы сиасаанӡа иазгәасҭарц сҭахуп зынӡа аабыкьа Аурыс драматә театр аҿы (РУСДРАМ) Н. Гоголь иҩымҭа "Ашинель" иалхыз аспектакль шҳаднагалаз Нхыҵ-Уаԥстәылатәи ақәыԥшцәа ртеатр "Саби". Уи дырга бзиан, избанзар, иахәаԥшыз игәаимҭар ауамызт аҩаӡара бзиа змоу атеатртә қәыргыламҭа шакәыз.Аиашазы, уи ахәаԥшра санцоз сазыԥшымызт ихырку гьамала еиҿкаау аспектакль сзыԥшуп ҳәа. "Ашинель" ақәыԥшцәа ирызку спектакльуп ҳҳәозаргьы, исҳәарц сылшоит, уи адуцәагьы ирышьашәалан ҳәа. Ҟаимаҭла инагӡан акьанџьақәеи актиорцәеи иаадырԥшуаз адрама. Акыр ҵуеит ус ицқьаны, асахьаркыратә ҩаӡара бзиа змоу аспектакль сымбеижьҭеи. Арежиссиор-ақәыргылаҩ Ирины Баграева ишьақәлымырӷәӷәеит арежиссиорра уамак аԥҳәыс илтәым занааҭуп ҳәа ирҳәо. Абри зхысҳәаауа, ҳтәыла иаҭаауа атеатрқәа идырбеиоит ҳара ҳдоуҳатә культура, ҳаҩнуҵҟа ҳазҭагьежьуа атеатртә культура инаҷыданы, даҽа гьамакгьы ҳхьысуеит. Уажәшьҭа сиасуеит стема хадахьы - Аԥсуа ҳәынҭқарратә драматә театр ахыбраҿы ҩымш ицон атеатртә фестиваль. Исҳәарц сылшоит аԥсуа хәаԥшцәа уи иагырмыжьит ҳәа. Иҳарбаз аспектакльқәа рыхԥагьы ирҭаауан ахәаԥшыцәа маҷымкәа. Атеатртә фестиваль ҳара ҳҿы шамаха иҟам хҭысуп. Убри аҟынтә, уи иҷыдоу агәахәара унаҭоит, еиуеиԥшым асахьаркыратә хәыцрақәа еидукыларатәы алшарагьы уоуеит. Ари афестиваль иахьӡын "Аҳҭнықалақьқәа хԥа" ("Три столицы"). Уи азкын Урыстәыла атеатртә еилазаара 150 шықәса ахыҵреи, иара убас, асовет, аурыс шәҟәыҩҩы Михаил Булгаков 135 шықәса ихыҵреи. Афестиваль аатит Аҟәа, анаҩс, уи Аахыҵ- Уаԥстәылеи Нхыҵ-Уаԥстәылеи раҳҭнықалақьқәа рахь ицоит. Ақәыргыламҭақәа иаҳбаз рыхԥагьы Булгаков иҩымҭақәа ирылхуп. Афестиваль аԥҟарақәа ишырҳәоз ала, иалхын аформа маҷ захьӡыз амҩа. Аха, Аԥсуа театр ауп уи аформа зыҽҭазыгӡаз, Уаԥстәылатәи атеатрқәа рформа наӡан ҳҳәар ауеит, избанзар, сааҭк инацны ицон.Ари аусмҩаԥгатә иҭагӡаны иаҳбеит амоноспектакльқәа ҩбеи, иара убас, иаабац ауаа рацәа злоу спектакльки. Булгаков апиесақәа имазаргьы, афестиваль иалахәыз арежиссиорцәа иҳадыргалеит ашәҟәыҩҩы ипрозатә ҩымҭақәа ирылху аусумҭақәа. "Китаитәи аҭоурых" ("Китайская история"); "Ала агәы" (Собачье сердце"), "Атеатртә роман" ("Театральный роман"). Ишдыру еиԥш, апроза аспектакль алхра, акыр имариам усуп, аха атеатртә рҿиамҭақәа рыхԥагьы рықәыргылаҩцәа уи азҵаара иаиааит сҳәарц сылшоит, избанзар, дара ирылшеит аҩымҭақәа ирыҵаз адраматургиа алганы, аспектакльқәа раԥҵара.Жьҭаара 19, 20 рзы Аԥсуа театр асценаҿы Булгаков ирҿиамҭақәа ҳрыхәаԥшуан, уи назыгӡоз реиԥш ахәаԥшцәагьы, ҳаиҭарзыхынҳәуан автор иаԥиҵаз адунеи иахьатәи аамҭа иаҿыбааны. Афестиваль аанартит арежиссиор Мадина Аргәынԥҳа лықәыргыламҭа, амоноспектакль "Китаитәи аҭоурых". Араҟа, китаитәи арԥыс Сен-Зин-По ироль наигӡон актиор Даур Бебиа. Ари актиор атеатр аиҵбыратәи абиԥара дреиуоуп. Еиуеиԥшым аспектакльқәа дышрылахәхахьоугьы, ас еиԥш иҟоу ажанр аҿы ицәырҵра, ҳәарада, игәаӷьыуацәахарын. Сызхәаԥшыз аспектакль иснаҭеит агәахәа, избанзар, ақәыргылаҩгьы актиоргьы иаадырԥшит дарбанызаалакгьы днанагар шалшо иара изы еилкаам адунеи аҿы. Китаитәи арԥыс дахәланагалеит усҟан Урыстәыла иҟаз ауаажәларратә еибашьра (1917-1922 ш ш). Мадина Аргәынԥҳа ишылҟазшьоу еиԥш, ихәмаруаз актиор иԥсабара ианрааланы иҟалҵеит дыззеибашьуаз ззымдыруаз арԥыс ихҭысуаз аԥсҭазаара. Даур Бебиа илшеит амоноспектакль иҭагӡаны, итрагедиоу, аха алахҿыхра ацәаарагьы зху ауаҩы исахьа аарԥшра. Актиор аспектакль ианаалоз апластика цәыригеит, насгьы, дызлацәажәоз абызшәа ахәаԥшцәа ираҳартә, еилыркаартә ирзынеишьҭит. Булгаков иажәабжь ахьӡ аҵаҟа иануп" "ф-сахьак ажәабжь аҭыԥан" ҳәа. Абарҭ асахьақәа арежиссиор лусумҭаҿы еиқәароу ԥштәыла иаарԥшызаргьы, аԥсҭазаара ахаҭа шыҟоу еиԥш, жанрла еилаԥсан, илахҿыхыз, алахьеиқәра зцыз аҭоурых аарԥшын.Аҩбатәи аспектакль ари афестиваль иҭагӡаны ахәаԥшцәа идырбаз "Ала агәы" ("Собачье сердце") Аахыҵ-Уаԥстәылатәи атеатр иқәнаргылаз акәын. (Ақәыргылаҩ Георги Валиев). Ари аҩымҭа иалхны иҭыҵхьоу Владимир Бортко ифильм шедевруп уҳәар ауеит. Уи инаҷыданы сара исымбаӡацыз атеатртә қәыргыламҭа ари аҩымҭа иалху. Аиашазы, сазхәыцуан ишԥаҟалари уи асценаҿы ҳәа. Валиев араҟа атрадициатә цәаҩа инақәыршәаны, хрыжь-хрыжь иҟаз аритм шьҭыхны, ицәыригеит ихкьыԥхьлаам азнеишьа. Актиорцәа реилазаара атәы ҳҳәозар, инеибеиԥшны ррольқәа аҟазшьа ҷыдақәа рыҭаны иаадырԥшит. Аахыҵ-Уаԥстәылатәи атеатр ҽаԥарак ишыԥаз убоит, аспектакль аҿы актиорцәа рыхәмарра азгәауҭозар. Ааи, џьара-џьара алашара аус адызулоз иҟалап агхақәа ицәцозаргьы, усшәа избеит сара, аха аперсонажцәа асценаҿы рыҟазаара атеатртә гьама бзиа ззырҳәо иашьашәалан. Даара игәхьааганы сыҟан, аклассикатә цәаҩа змоу аспектакль, убри аҟынтә, уи иацыз аритм ҭынч агәахәара снаҭеит сҳәар сылшоит. Булгаков иповест ишдыру еиԥш, иамоуп асоциалтә, афилософиатә, асатиратә ҟазшьа. Ауаԥсқәа рспектакль афырхацәа анкьатәи атеатртә костиумқәеи астильи рыла еибыҭазаргьы, иахьатәи аԥсҭазаараҿы амедицина ауаҩы иганахь иҭнаҵаауа аспектқәа аанарԥшуеит. Убри адагьы, ауаҩы ихаҭа игенқәа шә-жьрак ишцо уеилнаркаауеит ала иадырҵаз ацәеижьхәҭақәа зтәу ауаҩы инысымҩа уаназхәыцуа. Аспектакль аҿы ибзиаӡаны иаарԥшуп, амчра иахаҭарнаку рхы иадырхәарц ишашьҭоу асоциалтә ԥсҭазаараҿы иҟоу амазарақәа. Афилософ Булгаков иҩымҭа ҿыц аиҭаԥхьара угәанарԥхоит асценаҿы ицәыргаз аҭоурых уанахәаԥшлакгьы. Иалыскаар сҭахуп апрофессор Преображенски ироль назыгӡоз Дмитри Парастаеви (Нхыҵ Уаԥстәылеи Аахыҵ Уаԥстәылеи Жәлар рартист) Шариоков ироль аҿы ицәырҵуаз Алан Туаеви. Урҭ реизыҟазаашьақәа ирыцыз аиҿагыларақәа, апартниорцәа иахмырҟьакәа, иеиԥкааны инарыгӡоз ахаҿқәа хадырҭәаауан анҵәамҭаҿы акәаԥ аргыларазы. Даараӡа исгәаԥхаз аспектакльқәа иреиуоуп Нхыҵ-Уаԥстәылатәи акамертә театр (ШКиТ) иҳаднагалаз ақәыргыламҭа "Атеатртә роман" ("Театральный роман"). Амонспектакль аҿы ицәырҵуа актиор Андреи Кокоев ихаҭа иоуп иқәзыргылаз "Атеатртә роман". Сааҭки бжаки инарзынаԥшуа Кокоев дыхәмаруан еиуеиԥшым ахаҿсахьақәа аарԥшуа. Уи ашәымҭак иалгаӡаны илшон исахьарку ахаҿқәа рцәыргара. Даара иџьасшьеит актиор исценатә бызшәа, Булкаков итекст набыцрак аламкәа инагӡашьа. Аиашазы, ашәҟәыҩҩы Сергеи Максудов ироль аҿы Кокоев ахәаԥшцәа зыршанхаз дреиуан сҳәар сылшоит, уи ирҳаз анапеинҟьабжьқәеи адныҳәаларақәеи сырзааҭгылозар. Машәыршәа акгьы ҟалаӡом, ахәаԥшҩы игәы хыухыр ҟалоит аҟазара шьахә ала. Кокоев имоноспектакль уатәнамтәыр алшаӡомызт, иубон актиор иԥсабара ишамоу алшара дуқәа, иара дыхәмарырц шилшо еиуеиԥшым арольқәа. Зегь реиҳа ихадоу, Кокоев илшеит атеатртә дунеи иагәылаҵәаху аҭагылазаашьақәа исахьаркӡаны рынагӡара. Хәарада, актиор иаҟара издыруада апиесақәеи арольқәеи реихшара иаҵоу амаӡақәа…Автори аредакциеи ргәаанагәарақәа еиқәымшәозар ҟалоит.

https://sputnik-abkhazia.info/20260613/ateatr-bzia-izbo-rzy-urystyla-ateatr-ma-agastrola-ryzkhytsra--1063657836.html

https://sputnik-abkhazia.info/20261004/1066135557.html

2026

Ажәабжьқәа

ab_AB

аналитикеи аиҿцәажәарақәеи, акультура, аԥсны