18:56 25 Абҵара 2020
Ишиашоу ицо аефир
  • USD75.47
  • EUR89.89
Аԥсны
Икьаҿу ахьарԥш аиура
30 0 0

Ҭагалан Аԥсны ақыҭақәа рҿы ауаа хандеиуеит, аусутә еилашуеит. Убас, Sputnik ааигәа ирҭааны ирбеит Приморское ақыҭа анхацәа рҽаҩраҭагалара аамҭа шцо, рынхамҩаҿы еихьӡарақәаси уадаҩрақәаси ирымоу уҳәа ртәы.

Наала Гәымԥҳа, Sputnik

Гәдоуҭа араион Приморское ақыҭа ҭагалантәи аԥсҭазаара еилашуеит. Ақыҭанхамҩа знапы алаку ауаа рҽаҩра аҭагалара напы адыркит, алҵшәа бзиагьы рзыԥшуп ҳәа уҳәарц алшоит. Еиҳараӡак араҟа хашәалас ирымоу ацитрусттә шәырхкқәа роуп, иалкааны амандарин. Анхацәа иазгәарҭоит сынтәатәи ашықәс акыр ишеиӷьхаз ҵыԥхтәи аасҭа.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Приморское ақыҭа

 

2019 шықәсазы ицәырҵыз ахәаҷа-маҷақәа ирыхҟьаны амандарин аԥырхага ӷәӷәа аиуит, аҭиразы иаԥсамкәа иҟалаз рацәахеит. Ҳәарада, ақыҭауаа рзыҳәан ари рыцҳара духеит.

Анхаҩы Хорен Сариан иазгәеиҭоит ари аҩыза ачымазара раԥхьаӡа акәны ишибо. Ахәаҷа-маҷақәа рыдагьы уаҳа ԥырхагас ирзыҟалаз атәы дазааҭгыло иҳәеит:

"Амандарин бзиаҵәҟьа, ҳара ҳзышьцылоу, ацәа ҵаӷаӡа, абӷьы иаҵәҟаҟараӡа иҟоу ауп. Уажәтәи

амандарин ацәа канӡоуп, абӷьы ашәакәеиԥш ишкәакәаӡа иақәуп. Ари аҩыза раԥхьаӡа акәны избоит. Дҳамаӡам агроном бзиаҵәҟьа, убри рыцҳара дуӡӡоуп. Аиҳабыра иҟарҵо ацхыраара хҳы иархәаны ҳаҿуп ахәышәтәра, ҳгәы иаанагоит иалҳаргап ҳәа", - абас дҳацәажәеит анхаҩы.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Приморское ақыҭан инхо Хорен Сариан

Сынтәа аҳәынҭқарра иҟанаҵаз ацхыраареи ақыҭауаа рџьабааи рыла имаҷымкәан амандарин ахәышәтәразы аусхкқәа нагӡан.

64 шықәса ирҭагылоу, 26 шықәса раахыс Приморское ақыҭан инхо анхаҩы Акоп Авџьан гәахәарыла дазааҭгылоит ахәаҷа-маҷақәа раԥыхразы аиҳабыра ирзыҟарҵаз аус:

"Ҳқыҭа администрациа ахадара даара иҭабуп ҳәа расҳәарц сҭахуп иҳарҭаз ацхырааразы. Имаҷымкәан иаҳзааргеит ахәшәқәа, ҩынтә иақәаҳҭәеит, ишаҳбо ала, еиӷьхеит. Сара 25 гектар сымоуп, сезонк ала 3 тоннак инарзынаԥшуа амандарин ҿысхуеит", - иҳәоит Авџьан.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Приморское ақыҭан инхо Акоп Авџьан

Иазгәаҭатәуп, амандарин сынтәа ачымазара ишацәырыхьчазгьы, анхаҩцәа ишрызцәырҵыз даҽа

уадаҩракгьы, уи атауар аҳәаа ахыгара азҵаатәы ауп.

"Даара угәы еихьызшьуа акакәны иҟоуп ишахәҭоу ҳтауар аҳәаа иахьҳзахымго. Ҵыԥх амандарин шмаҷыз ала, 40 мааҭ итәон акьыла ахәԥса, аха сынтәа иаҳзыԥшу ҳаздыруам. Уи апроблема еснагь иҳазцәырҵуан,аха уажәы апандемиа иахҟьаны ахыгара еиҳа ауадаҩрақәа ҳазцәырнагоит, даҽа жәамш рышьҭахь зынӡа иҩеижьхоит, аҭаара ҳалагоит, агәыӷра ду ҳамоуп џьара цхыраарак ҳауп ҳәа уи аҭыԥ ақәҵаразы", - иҳәоит анхаҩы.

  • Амандарина ҿассы иҿоуп
    © Sputnik / Томас Тхайцук
  • Аҭаҭын рыԥхны икнарҳаит иҩарц азы
    © Sputnik / Томас Тхайцук
  • Ахәырма ҿыхны ишьҭарҵоит наҟ-наҟ иҵегьы иҟаларц азы
    © Sputnik / Томас Тхайцук
  • Зегьы бзиа еицырбо ахәырмарҩа
    © Sputnik / Томас Тхайцук
  • Аџьыкаҵәаҵәа
    © Sputnik / Томас Тхайцук
  • Акәыкәбаақәагьы рыҟәшәоит Приморское ақыҭауаа
    © Sputnik / Томас Тхайцук
1 / 6
© Sputnik / Томас Тхайцук
Амандарина ҿассы иҿоуп

Акоп даара алаф бзиа избо, илахҿыху нхаҩуп. Ауадаҩрақәа ртәы даналацәажәогьы, игәы каижьуам, "ҳанеиӷьугьы ҳдыруазароуп" иҳәоит. Афеихоа иалхны иџьбароу ауатка цқьа иршуеит, уигьы аҭаацәара рхашәала акыр иацхраауеит. Иџьаус аҟны ивагылоуп иҭаацәа.

Ахацәа еиҳа ацитрустә шәырхкқәа хырҩа арҭозар, аҳәса азҿлымҳауп ахәырмарҩа аҟаҵара. Аԥшәмаԥҳәыс Карагозиан Рузанна ирыԥх-рыԥхны, ахәырма цәырҳәны, аҩара ада ус амамакәан илызкнаҳауп.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Приморское ақыҭан инхо Карагозиан Рузанна

"Ахәырма ус арҩара мариаӡам. Тоннак аҟынтәи 250-300 кьыла рҟынӡа алҵуеит ирҩаны. Амра аҭахуп еснагь, аԥша адсылароуп иахьхшьу, акәымзар иԥхасҭахоит", - лҳәоит аԥшәмаԥҳәыс.

Рузанна експеримент ҳасабла сынтәа илыӡбеит ахәырма арԥхага иахакнаҳаны арҩара, уи лықәҿио илықәымҿио атәы макьана илыздыруам.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Ованес Гаспариан

Ақыҭа Приморское аҟны инхоит 70 ҭӡы инарзынаԥшуа, хыԥхьаӡарала 1700-ҩык ауааԥсыра рҟынӡа инаӡоит. 

Ақыҭа ахада Алиас Габуниа ҳаниҿцәажәоз, иаҳзеиҭеиҳәеит иахьатәи аамҭазы уадаҩрақәас ирызцәырҵуа, ӡбашьас иарҭо, инарыгӡахьоу аус атәы.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Приморское ақыҭа ахада Алиас Габуниа

"Ақыҭа Приморское еихшоуп аа-бригадак рыла. Ақыҭа дууп. Иахьазы ипроблемоуп амҩа, аӡы, афыцамч азымхара. Уи азҵаара шьҭаҳхьеит, маҷ-маҷ аиҿкаара напы аҳаркуеит, афинанстә цхыраара ҳақәгәыӷуеит. Анхацәа хәыда-ԥсада ирзоужьын ашәырхкқәа рыхәышәтәразы иахәҭоу ахәшәқәа", - ҳәа азгәеиҭеит иара.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Приморское ақыҭа ахадара

Иара убас иара иажәақәа рыла, ааигәа абыжьбатәии аабатәии абригадақәа еимаздо ацҳа ҟаҵан, уи анхацәа даара иаргәырӷьеит, уи ашьҭахь анеиааира акыр ирзыманшәалахеит.

© Sputnik / Томас Тхайцук
Приморское ақыҭан ҩ-бригадак еимаздо ацҳа

Иара убас шәаԥхьар ҟалоит:

 

Ихадоу атемақәа