Sputnik амчыбжь: асоура, Ашықәс ҿыц, ЕАА Венесуела ақәлара
© Sputnik / Максим Богодвид
/ Анапаҵаҩра
Аинформациатә маҵзура Sputnik ишәыднагалоит ԥхынҷкәын 29 инаркны ажьырныҳәа 4-нӡа ареспубликаҿ имҩаԥысыз ахҭыс хадақәа рыхҳәаа.
Аԥсны Ашықәс ҿыц ишаԥылаз, атәыла ахада Бадра Гәынба аԥсуа жәлар ирзеиӷьеишьаз, Апарламент аҵыхәтәантәи аилатәараҿы иарбан ӡбарақәоу ирыдыркылаз, дазусҭада Аҟәа ирӷьычыз, абарҭқәа ртәы шәаԥхьа Sputnik аматериал аҿы.
Sputnik
2026-тәи Ашықәс ҿыци адныҳәаларақәеи
Иҳаҩсыз аԥшьаша, Аԥсны адунеи атәылақәа зегьы реиԥш, 2026-тәи ашықәс ҿыц иаԥылеит.
Ашықәс ҿыц аҭалара минуҭқәак шагыз Аԥсны ахада Бадра Гәынба адныҳәаларатә ажәахә ҟаиҵеит.
Атәыла ахада ииасуа ашықәс дазааҭгыло иазгәеиҭеит, адунеи аҿы аҭышәынтәалара анмаҷу аамҭазы, аҭынч жәҩан аҵаҟа ахәыҷқәа реизҳара еиҳау мал шыҟам, уи аиқәырхара зегьы ишҳуалу.
Иҳәеит ашықәс шалагаз изаамҭанытәым атәыла ахада иалхрақәа рыла. Урҭ рымҩаԥысшьа зынӡа ишымариамызт, аха ҳажәлар аҟәыӷара ҳарак шаадырԥшыз, ҳҳәынҭқарра даҽа ԥышәарак қәҿиарала ишахысыз.
"Иахьа ҳҿаԥхьа иқәгылоу аус хадақәа ируакны иаанхоит - ҳажәлар реидкылара. Ҳанеидгыла, аҳәоуеиқәшәара анааҳарԥш ҳамч зқәымхо ҳәа акагьы ыҟаӡам", — ҳәа иҳәеит атәыла ахада.
2026 шықәса ақыҭа иашықәсны ирылаҳәоуп. Ақыҭа ҳмилаҭтә хдырра иахыҵхырҭоу, ҳбызшәеи, ҳкультуреи, ҳқьабзқәеи еиқәзырхо ҭыԥуп. Хықәкысгьы иҟоу — ҳқыҭақәа реиқәырхара мацара акәмкәан, уаҟа аԥсҭазаара ҳаамҭа иақәшәо, анхаразы иманшәаланы аҟаҵара.
Атәыла ахада Аԥсны жәлари аҳәаанырцә иҟоу ҳџьынџьуааи Ашықәс ҿыц рыдныҳәало ирзеиӷьеишьеит агәабзиара, анасыԥ, аизҳазыӷьара.
Атәыла ахада Аԥсны жәлари аҳәаанырцә иҟоу ҳџьынџьуааи Ашықәс ҿыц рыдныҳәало ирзеиӷьеишьеит агәабзиара, анасыԥ, аизҳазыӷьара.
Ԥынҷкәын 30 рзы Владимир Путин Бадра Гәынба ашықәс ҿыц идиныҳәалеит.
"Ииасуа ашықәс азы Урыстәылеи Аԥсни рыбжьара аидгыларатәи астратегиа партниорратәи еизыҟазаашьақәа аҿиара бзиа рыман. Хәажәкырамзеи лаҵарамзеи рзы Москва ҳаиԥыларақәа акыр ихәарҭан, урҭ иалдыршеит еицаҳзыфеидоу ахырхарҭа ҿыцқәа разгәаҭара", — аҳәоит атекст аҿы.
Ареспублика иахьаҵанакуа зехьынџьара имҩаԥысит аныҳәатә усмҩаԥгатәқәа, акциақәа, аконцертқәа, афеиерверкқәа аурыжьҭит. Ԥхынҷкәын 31 рзы Аҟәа Аԥсуа драматә театр ашҭаҿы хә-метрак агылара змоу амандарина иалхны аԥсаӡ дыргылеит. Уи аҟаҵаразы тоннаки бжаки амандаринеи 300 кьыла аԥаҭыркали аҭаххеит.
Ҭагалантәи асессиа ахыркәшара
Аԥсны Жәлар Реизара-Апарламент ҭагалантәи асессиа хдыркәшеит ԥхынҷкәын 29 рзы. Аҵыхәтәантәи аилатәараҿы адепутатцәа 2026 шықәсазы Аԥсны абиуџьет рыдыркылеит.
Аҳәынҭқарратә биуџьет ахашәалахәқәа 19,514 млрд мааҭ артәеит, ахарџьқәа — 19,514 млрд мааҭ, адефицит — 1,029 млрд мааҭ.
2026 шықәсазы ареспубликатә биуџьет ахашәалахәы амҽхак 14,806 млрд мааҭ ҳәа ишьақәырӷәӷәоуп. Урҭ рҟынтәи 4,2 млрд мааҭ Аԥсны асоциал-економикатә ҿиаразы Урыстәыла иҟанаҵо афинанстә цхыраара ауп, миллиардк — Аинвестпрограммазы.
Иара убас, Апарламент аҵыхәтәантәи аԥхьарала Аԥсны Ауаажәларратә палатазы актқәа ариашарақәа аланагалеит.
Ақәратә ценз иазҳаит — уаанӡа Апалата далахәылахар алшон 21 шықәса зхыҵхьоу акандидат, уажәы алахәыла иқәра 30 шықәса рҟынӡа ишьҭырхит.
Аполитикатә еиҿкаарақәеи апартиақәеи Апалата ахь акандидатцәа рыдгалара рылшом, уи зылшо ауаажәларратә еиҿкаарақәа роуп.
Иара убас, ақалақьқәеи араионқәеи рҟынтәи иалху акандидатцәа ишиашоу Апалата иалахәылацәахоит, егьырҭ аусбарҭақәа ишьақәдмырӷәӷәакәа.
Ацхыраагӡақәа реизҳара
Ахәыҷы ииразы зныктәи ашәарақәа ирыцлоит 2026 шықәса инаркны.
Аԥсны Аминистрцәа реилазаара ишьақәнарӷәӷәеит:
ахәыҷы иираан, дызхылҵыз руаӡәк, ма рҩыџьагьы аус руазар (амаҵзура иалазар), 35 нызқьмааҭ рызшәахоит;
зҭаацәа аус рымуа (амаҵ зымуа) ахәыҷы иираан — 28 нызықьмааҭ.
Уаанӡа ашәарақәа 27 ма 22 нызқьмааҭ ыҟан.
Ақәҵара амчра аиуеит 2026 шықәса ажьырныҳәа 1 инаркны.
Анагӡара ахылаԥшра адҵоуп Аԥсны асоциалтә ԥгаԥсеи аџьа ахьчареи рфонд.
Хәышықәсатәи аиқәшаҳаҭра
Аекономика аминистрра адырра шыҟанаҵо ала, Аԥсни Урыстәылеи 2026-2030 шықәсқәа рзы ареспублика асоциал-економикатә ҿиара апрограмма анагӡаразы аиқәшаҳаҭра рыбжьарҵеит.
Ари аиқәшаҳаҭра иаҵанакуеит Урыстәыла аганахьала хәыда-ԥсада афинанстә цхыраара аҭара.
Иарбоу аԥарақәа дәықәҵахоит абиуџьеттә уалафахәы аизырҳара, аинфраструктура аинвестициақәа ралагалара, Аԥсны имҩаԥысуа аинвестициатә усмҩаԥгатәқәа рзы аҳәынҭқарратә дгылара, иара убасгьы иааиԥмырҟьаӡакәа "шьаҭанкылатәи" ацхыраара аҟаҵаразы ахархәара рыҭахоит.
Асоуреи уи ахҟьаԥҟьақәеи
Ԥхынҷкәын 28-29 руха Аԥсны иахьаҵанакуа асы ауит, аԥша ӷәӷәа асит. Амшцәгьа иахҟьаны аҵлақәа каҳаит, афымцамҩангагатә цәаҳәақәа ԥыҵәҵәеит, амҩақәа рҟны аныҟәара уадаҩхеит.
Аԥсны Аҳәынҭавтоинспекциа амашьынаныҟәцаҩцәа агәҽанызаара аадырԥшларц ааԥхьара ҟарҵеит.
Амшҟәгьа ахҟьаԥҟьақәа раԥыхра мышқәак аҭаххеит, еиҳарак атәыла ақалақьқәеи араионқәеи рҿы афымцамчла аиқәыршәаразы.
Америка ажәылара
Ажьырныҳәа 3 рзы, аҭыԥантәи аамҭала 02:00 рзы, Америка Венесуела ақалақьқәа, аҳҭнықалақь Каракасгьы уахь иналаҵаны, аҳаиртә қәылара мҩаԥнагеит.
Америка Венесуела ақәлара иаахтыҵәҟьоу агрессиатә акт ҳасабала иазгәеиҭеит Аԥсны адәныҟатәи аусқәа рминистр Олег Барцыц Sputnik ахҳәаа аҭо.
"Уаанӡа иҟамлацызт, амчратә усмҩаԥгатәқәа ирыхҟьаны, ихьыԥшым аҳәынҭқарра ахада иԥшәма ԥҳәыси иареи имҵарсны Америкаҟа ргара. Ҳара зегьы иаҳбеит ари аҭыхымҭақәа. Ари, ҳәарада, адунеизегьтәи азин аилагаратә акт ауп", - ҳәа инаҵшьны иазгәеиҭеит иара.
Барцыц иара убасгьы иазгәеиҭеит, Америка иҟанаҵо аусқәа даҽазныкгьы ишышьақәдырӷәӷәо адунеизегьтәи азинқәеи атәылақәеи аполитикатә блокқәеи рыбжьара аизыҟазаашьақәа шеилабго.
Венесуела иҟоу Аԥсны Ацҳаражәҳәарҭа абжьааԥны еиԥш аус ауеит, аԥсуа дипломатцәа урыстәылатәи рколлегацәеи дареи аимадара рыбжьоуп ҳәа азгәеиҭеит Барцыц.
Нестор Лакәаба имузеи аҳамҭа аҭоуп
Росгосцирк Нестор Лакәаба Иҩны-амузеи 14,2 млн мааҭ анаҭеит.
Арҭ аԥарақәа рашәара 14 инаркны цәыббра 21 рҟынӡа Шәачатәи ацирк Аԥсны агастрольқәа раан абилеҭқәа рыҭира иаҭныҵыз ауп.
"Аԥарақәа аекспозициа аиҭашьақәыргылара, астендқәеи адемонстрациатә хархәагақәеи раԥҵара иазырхахоит. Ари акрызҵазкуа шьаҿоуп Аԥсны акультуратә ҭынха аиҭарҿиареи, аиҩызареи аилибакаареи рырӷәӷәара рус аҿы", — иҳәеит Росгосцирк адиректор хада Сергеи Белиаков.
Нестор Лакәаба Иҩны-амузеи аартын 1983 шықәсазы Аҟәа, аҭуџьар Босҭанџьогло иҭоурыхтә ҩнду аҿы. Ахыбра еиҭашьақәыргылан 2023 шықәсазы.
29 Ԥхынҷкәын 2025, 14:56
Ҳаразиа Адгәыр иусӡбара
Жәлар Реизара депутатс иҟаз Адгәыр Ҳаразиа ихарадҵаратә лкаа иаԥхьеит Аԥсны апрокуратура хада ԥхынҷкәын 29 Иреиҳау аӡбарҭа аилатәараҿы ҳәа аанацҳаит аусбарҭа.
Апрокуратура хада аӡбаратә усбарҭа аиҳабы Даур Амҷба иажәақәа рыла, Адгәыр Ҳаразиа аҳәамҭа ҟаиҵеит Вахтанг Гәаланӡиа ишьра машәырла ишыҟалаз.
Зус рыӡбо ихьчаҩ Асида Арҷелиаԥҳа аҳәамҭа ҟалҵеит, иагьазгәалҭеит Ҳаразиа закәаншьаҭада абџьар аныҟәгареи аҵәахреи ҩ-епизодк рыла ихара шидикылаз. Иара убас, Адгәыр Ҳаразиа мап ацәикит адепутат Кан Кәарҷиа ишьразы аҽазышәара инамаданы игәаанагара аҳәара.
Апарламент ԥыхьатәи адепутат ихаҭа аӡбаратә еилатәараҿы дыҟамызт.
Анаҩстәи аилатәара азгәаҭоуп ажьырныҳәа 22 рзы.
Анаҩстәи аилатәара азгәаҭоуп ажьырныҳәа 22 рзы.
29 Ԥхынҷкәын 2025, 18:11
Аҟәа иҟалаз аӷьычра
Ажьырныҳәа 3 рзы еилкаахеит ақалақьтә скульптура "Ахаҵа Лиовик аԥсыӡ хәыҷ иманы" Амҳаџьырқәа рыԥшаҳәаҿы ишырӡаз. Аскульптура автор - Архип Лабахәуа.
Лабахәуа иажәақәа рыла, аҳҭнықалақь анапхгара иҟалаз рдыруеит. Иҳәеит азинхьчаратә усбарҭақәа дрыдҵааларц игәы ишҭоу.
Амҽыша Архип Лабахәуа аинтернет ҳақәа рҿы иҩит амилициа аусзуҩцәа "Ахаҵа Лиовик" дшырԥшааз.
